İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland tansiyonu nedeniyle birtakım Avrupa ülkelerine yeni gümrük vergileri açıklamasının “tamamen yanlış olduğunu” söyledi.
Starmer “Grönland’ın geleceğine sadece Grönland halkı ve Danimarka Krallığı karar verebilir” diye konuştu.
ABD’nin getireceği gümrük vergisine birebir formda cevap verip vermeyecekleri sorulduğunda ise müttefiklerin birbirlerini gümrük vergileriyle tehdit etmesinin yanlış olduğunu vurguladı:
“Ticaret savaşı İngiltere’nin çıkarına değil ve benim gayem da işin o noktaya gelmesini engellemek.”
Donald Trump’ın, Danimarka’nın özerk bölgesi Grönland’ı ABD’ye vermesi talebinin akabinde ortalarında İngiltere’nin de yer aldığı sekiz ülke Avrupa ülkesi Grönland’a ve Danimarka’ya takviyelerini açıklamış, bunun üzerine Trump 1 Şubat’tan itibaren bu ülkelere %10 ek gümrük vergisi getireceğini, bunun Haziran’da %25’e çıkarılacağını duyurmuştu.
ABD’li üst seviye yetkililerle her gün bağlantı halinde olduklarını söyleyen Starmer, “Biz yakın müttefikleriz, yakın ortaklarız” dedi ve ABD’yle münasebetlerini “sonuç odaklı, yapan ve güçlü” tutmayı istediklerini ekledi.
BBC Siyaset Editörü Chris Mason’a nazaran Başbakan Starmer, açıklamalarında bilhassa sakin bir ton tercih etti.
Peki Trump’ın gümrük vergisi tehdidi hayata geçerse İngiltere iktisadına ne kadar ziyan verebilir?
BBC İktisat Editör Yardımcısı Dharshini David, İngiltere’nin en büyük ihracat pazarının ABD olduğunu lakin bu ihracatın üçte ikisinin hizmet ihracatı olduğunu ve bunun da gümrük vergilerinden etkilenmediğini belirtiyor.
David, geri kalan üçte birlik eser ihracatının ise Trump’ın geçen yıl yürürlüğe koyduğu gümrük vergilerinden olumsuz etkilendiğini, bu yıl da bu türlü bir adım atılırsa İngiltere iktisadına tesirinin %0,5’lik küçülme formunda olabileceğini aktarıyor.
David bunun siyasi sonucunun ise İngiltere’yi ABD’den uzaklaştırıp AB ile daha yakın bir işbirliğine itmek olabileceğini ekliyor.
Avrupa ülkelerinden karşılıklar: ‘Şantaja boyun eğmeyeceğiz’
Trump’ın gümrük vergisiyle tehdit ettiği öteki ülkeler Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya’ydı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avrupa ülkelerinin dayanak bildirilerine teşekkür ederek “Avrupa şantaja boyun eğmeyecek” dedi.
Frederiksen, Avrupa topluluğunu yaratan temel pahalara bağlı kalmanın değerini vurguladıktan sonra, Kuzey Buz Denizi’nin güvenliğinin ABD ile ortak çıkarları olduğunu söyledi ve “Çatışma değil işbirliği istiyoruz” sözlerini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bu tehdidin “kabul edilemez” olduğunu söyledi, “hiçbir tehdit bizi sarsamaz” dedi.
Macron, gümrük tehditlerine kıta çapında karşılık verilmesi için çalıştıklarını da ekledi.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise “Şantaja boyun eğmeyeceğiz” tabirini kullandı.
Grönland ve Danimarka’da 17 Ocak Cumartesi günü binlerce kişi, ABD’nin önerdiği devralma planını protesto etti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Toprak bütünlüğü ve egemenlik, memleketler arası hukukun temel prensipleridir. Gümrük vergileri, transatlantik ilgileri zedeleyecek ve tehlikeli bir düşüş sarmalına yol açacaktır” dedi.
Grönland neden kıymetli?
Grönland, 57 bin nüfusa sahip lakin kaynakları bakımından güçlü bir bölge ve Kuzey Amerika ile Kuzey Kutbu ortasında yer alması nedeniyle, füze hücumları durumunda erken ikaz sistemleri ve bölgedeki gemileri izlemek için ülkü bir pozisyonda.
Trump daha evvel Washington’un bu bölgeyi “kolay yoldan” yahut “zor yoldan” ele geçireceğini söylemişti.
Truth Social platformundan 17 Ocak’ta açıklama yapan Trump, “Danimarka’yı ve diğer Avrupa Birliği ülkelerini onlardan gümrük vergisi almayarak asırlarca sübvanse ettik. Artık, yüz yıllar sonra, Danimarka’nın geri vermesinin vakti geldi” dedi.
Trump, Çin ve Rusya’nın da Grönland’ı istediğini söyleyerek, ” Dünya barışı tehlikede!” tabirlerini kullandı.
ABD Lideri’nin bu adımı, NATO üyesi Avrupa ülkelerinin, Grönland’a asker konuşlandırma kararının akabinde geldi.
ABD ile Danimarka 14 Ocak’ta görüşmüştü
Danimarka ve Grönland’dan üst seviye yetkililer 14 Ocak’ta ABD ile tansiyona neden olan süreci görüştü.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt, 14 Ocak’ta Washington’da ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile biraraya geldi.
Rasmussen toplantının akabinde yaptığı basın açıklamasında, görüşmeyi “dobra lakin yapıcı” olarak nitelendirdi.
ABD ve Danimarka’nın Grönland’ın geleceğine ait durumlarının farklı göründüğünü tabir etti.
“Hâlâ temel anlaşmazlıklarımız var lakin görüşmelere devam edeceğiz” diye ekledi.
Danimarka Dışişleri Bakanı Trump’ın açıkça Grönland’ı “fethetmek” istediğini lakin görüşmenin “Amerikan tavrını değiştirdiğini” düşündüğünü söyledi.
İki ülke ortasında bir çalışma kümesi oluşturulduğunu ve bu kümenin önümüzdeki birkaç hafta içinde bir ortaya gelerek izlenecek bir yol haritası üzerinde görüşeceğini duyurdu.
Öte yandan NATO ve AB içinde, Trump’ın Grönland konusunda, onu tatmin eden bir sonuç elde etmeden durma ihtimalini düşük görenlerin sayısı çok fazla.
Kaynak: Sondakika.com
