ODESA, Ukrayna’nın kültür ve sanat başşehri olarak kabul ediliyor. Birçok tarihi yapıtın yanı sıra dünyaca ünlü Opera Binası da kentin en değerli mücevherlerinden biri. Odesa’ya gelen turistler buraya kesinlikle uğruyor. 1710’da tıpkı yerde inşa edilen opera binası bir yangında kül olunca, 1887’de yerine bu opera binası yapılmış. Viyana’yı andıran barok mimarisi üslubuyla inşa edilmiş. Her ayrıntıda Rönesans periyodunun izleri var. İçinde hem Rus sanat ve edebiyatına hem de dünyaya ilham vermiş birçok sanatkarın büstleri de yer alıyor.
GÜNLERCE KUŞATILMIŞTI
İşte bu tarihi bina, 2. Dünya Savaşı sırasında 1941’de Almanların Odesa’yı işgaline karşı demir bariyerler ve kumdan barikatlarla çevrilmişti. Önünde artık meraklı turistler yahut sanatseverler değil silahlı askerler ve telaşlı siviller dolaşıyordu. Kent Alman müttefiki Rumenler tarafından günlerce kuşatılmış, opera binası bu süreci tahrip olmadan kazasız belasız atlatmıştı.
KUM VE DEMİR BARİKATLAR
O günlerden tam 81 yıl sonra tarihi opera binası yeniden kumdan ve demirden barikatlarla çevrili. Çünkü bu defa Rus ordusunun mümkün işgaline karşı kent direnmeye hazırlanıyor. Ruslar Odesa’nın çabucak yakınındaki Herson’u işgal etti. Odesa ise direnişe hazırlanıyor. Opera binası da bu hazırlıklardan hissesine düşeni aldı. Etrafı kum turbalar ve demir bariyerlerle çevrildi. Adeta vakitte seyahat yapıp 1941’in o güçlü günlerine geri döndü. Binanın iki periyottaki halini gösteren fotoğraflar ise toplumsal medyada gündem oldu.
‘TARİHE KARŞI BİR KABAHAT OLUR’
2020’de burada bir konser veren caz virtüözü Kerem Görsev, Hürriyet’e o binayı anlattı: “Konserden evvel önünde sevinçli bir poz vermiştik. İçine girdiğimizde tüylerimiz diken diken olmuştu. Localarıyla, sahneleriyle, en küçük ayrıntısıyla gerçek bir sanat yapıtı. Gibisi çok az bulunur. Rus İmparatorluğu’nun da ulu şöhretleri sanatkarları gelmiş geçmiş o opera binasından. Müzikte, edebiyatta dünyaya taraf veren beşerler. Bu türlü bir binanın barikatlarla bu hale bürünmesi içler acısı bir durum. Bu türlü bir binanın en ufak bir tahribatının hesabını kimse veremez. Sanata ve tarihe karşı işlenmiş affedilmez bir kabahat olur.”
