Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin çabucak başlangıcından itibaren, Yılan Adasına, savaşta hayati ve neredeyse efsanevi bir statü verildi. Karadeniz’deki bu dikkat cazibeli kayalık çıkıntı, Rusya tarafından ele geçirildi ve stratejik bedele sahip bir savaş alanı haline geldi.
Rusya, Ukrayna’nın adayı geri almak için özel kuvvetler, savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçları da dahil olmak üzere başarısız bir teşebbüste dehşetli kayıplar yaşadığını argüman ediyor. Ukrayna ise kendi ismine yaptığı açıklamalarda Rusya’nın adadaki tesislere ve teknelere saldırmakla sınırladığı konusunda ısrar ediyor.
İngiltere savunma bakanlığı istihbaratı da yılan Adası’nda savaşın bitmediğini ve Rusya’nın daima olarak açıkta kalan garnizonunu güçlendirmeye çalıştığını söyledi.
Ukrayna’nın paylaştığı bir uydu imajı… Yılan Adası’nda vurulan bir Rus helikopteri
KÜÇÜK ANCAK ÇOK KIYMETLİ
Yılan yahut Zmiinyi de denen bu ada, bir kilometrekarenin bile olmayan küçük yüzölçümüyle Batı Karadeniz’in denetimi açısından epeyce değerli bir mevzi.
Ukrayna ordusu, “Rus birlikleri Yılan Adası’nı işgal etmeyi başarır ve uzun menzilli hava savunma sistemlerini kurarsa, Karadeniz’in kuzeybatı kesitinde ve Ukrayna’nın güneyinde denizi, karayı ve havayı denetim edecekler” açıklamasında bulunmuştu.
Bu nedenle Rusya’nın amiral gemisi Moskova, savaşın başlamasından saatler sonra oraya yelken açarak adadaki Ukraynalı askerlere teslim olmalarını söyledi:
“Kan dökülmesini ve gereksiz zayiatı önlemek için silahlarınızı bırakmanızı ve teslim olmanızı öneririm. Aksi takdirde, bombalayacağız”
O ASKERLER EFSANE OLDU
Rus subayının bu uyarısı karşısında “Rus savaş gemisi ortadan kaybolsun” diyen Ukraynalı asker ve arkadaşları ise savaşın birer sembolü haline geldiler.
Ada Rusya tarafından ele geçirildi, lakin haftalar sonra Moskova gemisi battı.
İngiltere, Moskova’yı kaybetmenin, Rusya’nın adaya giden tedarik gemilerinin artık asgarî müdafaaya sahip olduğu manasına geldiğini söylüyor. Lakin Rusya buradaki pozisyonunu sağlamlaştırabilirse Karadeniz’in büyük bir kısmına hâkim olabilecek.
Savaşın çabucak başında Yılan Adası’nı cesurca savunan askerler şimdiden efsane oldu ve artık kendilerine özel pulları bile var
UKRAYNA, KOMŞULARI VE NATO’YA TEHDİT
Adadaki güçlendirilmiş bir Rus varlığı, Ukrayna için ekonomik olduğu kadar stratejik olarak da felaket manasına gelebilir. Ukrayna hayati tahıl ihracatını askıya alarak Odessa’daki limanını aslında kapatmak zorunda kalmıştı.
Artık ise adanın ikinci bir cephe olarak da kullanılabileceğinden korkuluyor. Ukraynalı uzmanlar “Ruslar uzun menzilli hava savunma sistemleri kurmayı başarırsa, o vakit Ukrayna’nın kıyı şeridine ulaşabilecek filolarını savunabilecekler.” tahlillerini yapmaya çoktan başladılar.
Yılan Adası’nın denetimi tıpkı vakitte Rus birliklerine, Moldova’nın Ukrayna’nın bitişiğinde ve Odessa’dan çok uzak olmayan Rus denetimi altındaki ayrılıkçı bölgesi Transdinyester’e girme bahtı verecek.
Yılan Adası, Batı’nın NATO ittifakının bir modülü olan Romanya kıyılarından yalnızca 45 km uzaklıkta…
Savaş tüm şiddetiyle sürüyor: Kiev’in batısındaki Zavalivka köyünde ölen bir Rus askerinin cesedini taşıyan Ukraynalı vazifeliler
İngiliz donanma analisti Jonathan Bentham, adada kurulacak bir Rus S-400 hava füze sisteminin “büyük bir oyun değiştirici” olacağına inanıyor. Romanyalı tarihçi Dorin Dobrincu ise Rusya bir füze sistemi konuşlandırabilseydi, sadece Odessa tehdit altına girmekle kalmaz, tıpkı vakitte NATO’nun güney kanadı da tehlikeye girerdi, diye ikazda bulunuyor ve “Bu, Rumen hükümeti ve halkı için olduğu kadar tüm ittifak için de çok değerli. Rusya, topraklarımızın doğusundaki kentleri ve askeri kapasiteyi yok etme kapasitesine sahip olacaktır.” kelamlarını kullanıyor
NATO, TEHDİDİ CİDDİYE ALIYOR
NATO, savaşın başlangıcından itibaren Romanya’nın hudutlarını güçlendirdi ve buraya Belçika ve Fransız kuvvetleri gönderdi.
Lakin Romanya için de bunun büyük ekonomik riskleri var. Yılan Adası, Romanya’nın Ukrayna hududunu belirleyen Tuna Irmağı’nın ağzına yakın bir yerde bulunuyor. Romanya’nın Karadeniz limanı Köstence de artık yalnızca Odesa’ya yelken açamayan konteyner gemilerini alıyor.
Rus askeri-politik analist Alexander Mihaylov, Yılan Adası’ndaki birliklerin kuzeybatı Karadeniz’e ve güneydoğu Avrupa’ya açılan kapı olan Tuna deltasına giden trafiği denetim edebilecek bir pozisyonda olabileceğini söyledi.
Ada, haritalarda göze bile çarpmayacak kadar küçük
Mihaylov Rus medyasına verdiği demeçte, “Askeri bir üs yahut askeri altyapı varsa, ırmağa giren ve çıkan gemileri engellemek mümkün olacaktır” dedi.
YILAN ADASI’NIN TARİHİ
Tarihi olarak, Yılan Adası, 1948’de onu bir radar üssü olarak kullanan Sovyetler Birliği’ne bırakılıncaya kadar Romanya topraklarıydı. Romanya 1989 yılına kadar Sovyet Birliği’nin tesiri altına girerken, Bükreş bu yeni düzenlemeyi kabul etti.
Ukrayna komünizmin çöküşüyle ve Sovyetler’in dağılmasıyla birlikte adada kontrolü ele geçirdi ve sonunda 2009’da Milletlerarası Adalet Divanı adanın toprak hudutlarını çizerek adanın yakınındaki Karadeniz kıta sahanlığının neredeyse %80’ini Romanya’ya ve geri kalanını Ukrayna’ya verdi.
Yılan Adası, Karadeniz’in bu kısmı hidrokarbon kaynakları açısından varlıklı olduğu için yalnızca stratejik olarak değerli olmakla kalmıyor.
Rusya’nın sonuncu amacı Moldova’daki Rus ayrılıkçıların bölgesi Transdinyester’e girmek mi?
Mevcut Lahey kararı, her iki ülkenin de adadan kaynaklı petrol ve gaz rezervlerine sahip olduğu manasına geliyor.
Bu sebeplerle çok az pahası olan küçük bir kaya yığını üzere görünen ada, Rusya savaşının bahtını belirleyebilecek kıymetli bir öge haline geliyor…
