Siyasi ve ekonomik çalkantılarla başı kaygıda olan Afganistan, son olarak sarsıntı felaketiyle sarsıldı. Ülkenin doğusunda Pakistan hududundaki Paktika vilayetinde dün gece meydana gelen 5.9 büyüklüğündeki zelzelede en az bin kişi hayatını yitirdi. 1500’den fazla kişi de yaralandı. Yetkililer, çok sayıda kişinin göçük altında kaldığını belirterek meyyit ve yaralı sayısının artabileceğine dikkat çekti. Paktika’nın kuzeyindeki Host vilayetinde de büyük hasar meydana geldi.
KOMŞU ÜLKELER HİSSETTİ
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) zelzelenin büyüklüğünü başta 6.1 olarak açıklarken, bu bilgi daha sonra 5.9 olarak güncellendi. Dağlık bir bölge olan Paktika merkezli sarsıntı, 500 kilometre genişliğindeki bir alanda, komşu ülkeler Hindistan ve Pakistan’daki yaklaşık 119 milyon kişi tarafından da hissedildi. Merkez üssüne yaklaşık 375 kilometre uzaklıktaki Pakistan’ın başşehri İslamabad’da da sarsıntısı hissedenler oldu. Müthiş zelzele, son 10 yıl içinde ülkede gerçekleşen en ölümcül sarsıntı felaketi olarak kayıtlara geçti.
CAN KAYBI NİÇİN YÜKSEK
Şiddeti ülkedeki geçmiş zelzelelere nazaran daha düşük olsa da can kaybının bu derece yüksek olması akıllarda soru işareti yarattı. Yüksek can kaybına münasebet olarak, sarsıntının yerin yalnızca 10 kilometre altında gerçekleşmesi ve tesirini çok daha şiddetli bir biçimde göstermesine işaret edildi. Bir başka münasebet de zelzelenin gerçekleştiği bölgedeki çarpık yapılaşma ve heyelana meyilli toprak yapısı. AP ajansına konuşan ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi’nden sismolog Robert Sanders da zelzelede yaşanan can kaybında, coğrafya, yapıların kalitesi ve nüfus yoğunluğunun tesirli olduğunu aktardı.
TALİBAN’IN SINAVI
Deprem felaketi, Ağustos 2021’de tartışmalı bir biçimde iktidara gelen Taliban idaresinin en büyük imtihanı olarak görülüyor. ABD, 11 Eylül (2001) akınlarının akabinde işgal ettiği Afganistan’dan Ağustos 2021’de ansızın çekilince, yerine radikal İslamcı ideolojiye sahip Taliban hükümeti geçmişti. Pek çok ülkenin terör örgütü olarak tanımladığı Taliban, Afganistan’ın yasal idaresi olarak memleketler arası alanda kabul görmüyor. Geçmişte ABD kurumlarıyla çalışan birçok Afgan vatandaşı hakkında idam kararı çıkaran Taliban, yetişmiş eleman eksikliğine sebep olarak iktisadın daha da kötüleşmesine yol açtı.
BM TÜRKİYE İLE TEMASTA
Taliban idaresi sözcüsü Bilal Karimi, Başbakan Muhammed Hasan Ahund’un başkanlık sarayında harika toplantı düzenlediğini ve yardım uyumları hakkında bilgi aldığını duyurdu. Birleşmiş Milletler Afganistan Koordinatörü Ramiz Alakbarov, BM’nin arama-kurtarma takımının gerekli ekipmanının bulunmadığını belirterek, “Türkiye arama-kurtarma sağlamak için en düzgün pozisyondaki ülke. Türkiye büyükelçiliğiyle mevzuyu görüştük, Kabil idaresinden resmi talep bekliyorlar” dedi.
TÜRKİYE’DEN TAZİYE MESAJI
Dışişleri Bakanlığı, Afganistan’daki zelzelede hayatını kaybedenler için taziye bildirisi yayımladı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “Türkiye her vakit olduğu üzere, zelzeleden etkilenen kardeş Afgan halkına her türlü yardımı yapmaya hazırdır. Hayatını yitirenlere Allah’tan rahmet diliyor, yakınları ile kardeş Afganistan halkına taziyelerimizi sunuyor, yaralılara acil şifalar diliyoruz” denildi.
İLK DEĞİL
Afganistan’da Şubat 1998 yılında gerçekleşen 6.1 büyüklüğündeki zelzelede en az 4.500 kişi hayatını kaybederken, birebir yıl Mayıs ayında gerçekleşen 6.6 büyüklüğündeki zelzelede yaklaşık 5 bin kişi ömrünü yitirdi. 2002’deki 7.4 büyüklüğündeki sarsıntıda ise 150 kişi hayatını kaybetti. 2012 ve 2015 yıllarında da büyük kayıplar yaşatan sarsıntı felaketleriyle sarsılan Afganistan, sarsıntı bölgesinde yer alıyor.
