Endonezya’nın Sulawesi Adası’nda bir mağarada bulunan el fotoğrafının, dünyanın bilinen en eski mağara resmi olduğuna inanılıyor.
Resmin en az 67.800 yıl öncesine ilişkin olduğu belirlendi.
İspanya’daki tartışmalı bir örnek, Endonezya’daki keşiften yaklaşık 1.100 yıl sonrasına tarihlenmişti.
Araştırmacılar Endonezya’da bulunan çizimde, parmakların pençe gibisi bir motif oluşturacak formda resmedildiğini söylüyor. Bunun da hayal gücüne işaret ettiği savunuluyor.
Yapılan keşif, insanın (Homo sapiens) cetlerinin, kimi araştırmacıların sav ettiğinden yaklaşık 15 bin yıl evvel Avustralya-Yeni Gine kara kütlesine (Sahul) ulaştığı tezini de güçlendiriyor.
Son 10 yılda, Sulawesi Adası’nda yapılan bir dizi keşif, soyut fikrin Buz Çağı Avrupasında birdenbire ortaya çıktığı ve oradan yayıldığına yönelik inanışı yıktı.
Mağara sanatı, insanların soyut, sembolik biçimlerde düşünmeye başlamasının kıymetli bir göstergesi olarak görülüyor.
Bu çeşit hayal gücü, lisanın, dinin ve bilimin temelini oluşturuyor.
Erken periyot fotoğraflar ve gravürler, insanların yalnızca dünyaya reaksiyon vermekle kalmayıp, onu temsil ettiklerini, öbür hiçbir çeşidin yapmadığı bir biçimde öykülerle paylaştıklarını gösteriyor.
Avustralya’daki Griffiths Üniversitesi’nden Profesör Adam Brumm, Endonezya’daki araştırmanın yöneticilerinden biri.
BBC’ye konuşan Brumm, Nature mecmuasında yayınlanan son keşfin, insanlığın uyanışının Avrupa’da başlamadığı tarafındaki yeni görüşe katkıda bulunduğunu söyledi.
Birçok bilim insanı, yaratıcılığın çeşidimizin tabiatında olduğuna ve bunun ispatlarının evrimleştiğimiz Afrika’ya kadar uzandığına inanıyor.
Profesör Brumm da buna inanıyor:
“90’ların ortalarından sonlarına kadar üniversitede bize öğretilen buydu: İnsanlardaki yaratıcı fikir patlaması Avrupa’nın küçük bir bölgesinde gerçekleşti.
“Ancak artık Endonezya’da anlatı sanatı da dahil olmak üzere çağdaş insan davranışının özelliklerini görüyoruz. Ve bu da Avrupa’ya merkeze alan tezi sürdürmeyi çok zorlaştırıyor.”
Sulawesi ne anlatıyor?
İspanya’daki en eski mağara fotoğrafının 66.700 yıl öncesine gittiğine inanılıyor. Lakin Maltravieso Mağarası’ndaki bu el çiziminin tarihlenmesi konusunda tartışma sürüyor.
Bazı uzmanlar bunun o kadar eski olmadığını düşünüyor.
2014 yılında, Endonezya’da en az 40 bin yıl öncesine ilişkin el şablonları ve hayvan figürleri bulundu.
Sulawesi Adası’nda akabinde en az 44.000 yıl öncesine ilişkin bir av sahnesi ve daha sonra en az 51.200 yıl öncesine tarihlenen anlatısal bir domuz ve insan resmi bulundu.
Avustralya’daki Griffiths Üniversitesi’nden Profesör Maxime Aubert’e göre, her keşifte, hayal gücünün tarihi daha da geriye gitti.
Aubert pigment araştırmalarının, Sulawesi’deki kaya fotoğraflarının Avrupa’dan 28.000 yıl daha geriye gittiğini gösterdiğini savunuyor.
En son keşif, Sulawesi’nin güneydoğu açıklarında bulunan küçük bir ada olan Muna’dan geldi.
Mağara fotoğrafının, elin şablon olarak duvara yatay bir halde yaslanması ve sonrasında pigmentlerin tükürülerek ya da üflenerek iz bırakması yoluyla çıkarıldığına inanılıyor.
Araştırmacılar, mağara sanatkarının, bir elin etrafına yalnızca pigment püskürtmekten çok daha fazlasını yaptığını da söylüyor.
Buna nazaran, şablonu elde eden sanatçı, parmakların sınırlarını dikkatlice değiştirerek, daha pençe gibisi görünmesi için daralttı ve uzattı.
Profesör Brumm, yaratıcılığı gösterdiğine işaret ettiği bu noktanın, “çok insansı bir şey” olduğunu savundu.
Brumm, yaklaşık 64 bin yıl evvel kardeş tipimiz Neandertallere ilişkin İspanya’daki mağara fotoğraflarında yaratıcılık izine dair hiçbir delilinin bulunmadığını belirtiyor.
Muna Adası’ndaki bu son keşfe kadar, Sulawesi merkezli tüm fotoğraflar adanın güneybatısındaki Maros Pangkep’ten geliyordu.
Farlı noktalarda benzeri mağara fotoğraflarının bulunmasının, çizim yapmanın, bölgeye yayılan kültürlere derinden yerleşmiş olduğunu gösterdiği savunuluyor.
Liang Metanduno’daki çok daha erken periyoda ilişkin fotoğrafların, sadece bu tek mağaranın duvarlarının en az 35 bin yıl boyunca sanatsal çizimlere yüzey olduğunu gösterdiğine inanılıyor.
Sulawesi Adası’nın Asya anakarası ile mega kıta Sahul ortasında yer alıyor olması, Avustralya Aborjinlerinin cetlerinin göçü konusunda da direkt sonuçları olduğuna işaret ediliyor.
Büyük ölçüde DNA çalışmaları ve arkeolojik çalışmalara dayanan hakim görüş, Homo sapiens’in, Avustralya-Yeni Gine’yi oluşturan antik kara kütlesi Sahul’a birinci olarak yaklaşık 50 bin yıl evvel ulaştığı istikametindeydi.
Ancak Homo sapiens’in Sulawesi’ye yerleştiğine ve en az 67.800 yıl evvel karmaşık sembolik sanat yapıtları ürettiğine dair kesin delillerin bu tarihin daha eskilere gittiğine kanıt olduğunu gösterdiği düşünülüyor.
Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı’ndan (BRIN) Adhi Agus Oktaviana’ya nazaran, yaklaşık 65 bin yıl evvel kuzey Avustralya’da insan cetlerinin olduğuna dair tartışmalı arkeolojik delillerin yanlışsız olma mümkünlüğü, Sulawesi sonrası yükseldi.
Oktaviana, “Sulawesi’de bu fotoğrafları yapan insanların, daha sonra bölgeye yayılarak, nihayetinde Avustralya’ya ulaşacak daha geniş bir nüfusun kesimi olması çok muhtemel” diyor.
Birçok arkeolog, yaklaşık 40 bin yıl evvel, Fransa ve İspanya’da Homo sapiens’lerle alakalı mağara fotoğrafları, oymalar, süs eşyaları ve yeni taş aletlerin birlikte ortaya çıkması nedeniyle, zihnin “büyük patlamasını” Avrupa ile ilişkilendiriyordu.
Altamira ve El Castillo üzere yerlerdeki harika Buz Çağı mağara sanatı çizimlerinin bu uyanışa kanıt olduğu bir periyot savunuldu.
Ancak o vakitten bu yana, örneğin Güney Afrika’daki Blombos Mağarası üzere yaklaşık 70.000-100.000 yıl eskiye giden alanlarda keşifler yapıldı.
Boncuklar ve soyut işaretler, sembolizmin, Afrika’da çok daha evvel yerleşmiş olduğunu delillendirdi.
BBC’ye konuşan Aubert, Sulawesi’nin çok daha eskilere giden ve yaygın bir yaratıcılık tarihi olduğunu gösterdiğini söyledi:
“Bu durum, insanların bu kapasiteye çok uzun vakittir, en azından Afrika’yı terk ettiklerinde, fakat muhtemelen daha evvel, sahip olduklarını gösteriyor.”
Kaynak: Sondakika.com
