Avrupa, 1945’te sona eren 2’nci Dünya Savaşı’ndan sonraki en kanlı periyotlardan birine mesken sahipliği yapıyor.
Rusya Devlet Lideri Putin’in buyruğu ile başlayan savaş Ukrayna’nın dört bir yanında can almaya devam ederken barışın sağlanması için diplomatik eforlar son hız devam ediyor.
Pekala tüm bu eforlara karşın dökülen kan neden durdurulamıyor? Stanford Üniversitesi’nden Francis Fukuyama’ya nazaran, alandaki durum değişmedikçe Ukrayna savaşını diplomatik olarak çözmek sıkıntı olacak.
CNBC’nin ‘Street Signs Asia’ isimli programına konuşan Fukuyama açıklamasında şu sözlere yer veriyor;
‘Her iki taraf da o kadar çok şey kaybetti ki, uzlaşmacı bir tahlile varmak için muhtaçlık duyulacak cinsten ödünler siyasi olarak kabul edilebilir değil.’
Rusların morali bozuldu, araçlarını terk ettiler. Neden savaştıklarını bilmiyorlar.
Francis Fukuyama
PUTİN NE İSTİYOR?
Temmuz 2021’de kaleme aldığı uzun bir makalede Putin, Ruslar ve Ukraynalılardan ‘Tek halk’ olarak bahsetti.
Rusya Devlet lideri birebir makalesinde Batı’nın Ukrayna’yı yozlaştırdığını ve onu ‘zorla kimlik değişikliği’ yoluyla Rusya’nın yörüngesinden çıkardığını öne sürdü.
Moskova, savaşın başından beri Ukrayna’nın Avrupa Birliği (AB) ve NATO üzere kurumlarla yakın alakasına karşı çıktığını açık bir biçimde lisana getiriyor.
Savaşın ana nedenlerinden birisinin de bu olduğunun altını çizen Fukuyama’ya nazaran, bir kazanım elde etmeden Putin’in savaşa son verme ihtimali oldukça zayıf.
UKRAYNA HANGİ KURALLARDA BARIŞI KABUL EDER?
Pekala Ukrayna barışa nasıl razı olur? Fukuyama, Ukrayna için, Rusya’nın savaş öncesi topraklarına çekilmesinden daha azını kabul etmenin güç olduğunu söylüyor.
‘Tarihin Sonu’ isimli kitabı ile geniş kitlelere ulaşan akademisyen ‘Rusların morali bozuldu, araçlarını terk ettiler. Neden savaştıklarını bilmiyorlar’ derken Ukrayna tarafında ise morallerin daha yüksek olduğu görüşünde.
‘Derin bir vatanseverlik ve ulusal kimlik hissiyle motive oldular’ diyen Fukuyama kelamlarına şöyle devam ediyor;
‘Bunların askeri çatışmanın sonucunu belirlemede nitekim büyük rol oynayan faktörler olduğunu düşünüyorum.’
Rus güçlerinin işgalden evvel, 23 Şubat’ta tuttukları konumlara çekilmediği bir barış mutabakatının kabul edilmesi durumunda Zelenski’nin sıkıntı bir durumda kalacağının altını çizen Fukuyama, Ukrayna’nın doğusundaki tartışmalı Donbass bölgesini için Rusya ile uzlaşmaya hazır olduğunu söylemesinin ise umut vadettiğini belirtiyor.
Ukrayna, Rusya’nın askeri kaybının 20 bine yaklaştığını tez ediyor. Batılı kaynaklar ise kaybın 7 ila 12 bin ortasında olduğu görüşünde.
Ukrayna, Rusya’nın askeri kaybının 20 bine yaklaştığını tez ediyor. Batılı kaynaklar ise kaybın 7 ila 12 bin ortasında olduğu görüşünde.
ÖN ŞART SUNDU: EVVEL ÇEKİLME SONRA REFERANDUM
Lakin Zelenski’nin bu bölgelerde referandum yapılması için Rus askerlerinin bölgeden çekilmesini ön şart olarak sunması barış görüşmelerinin tıkanmasına neden olan bir diğer neden.
Çünkü Rusya masadan bu bölgeler için istediğini almadan çekilmeye sıcak bakmıyor. Rus önder Donetsk ve Luhansk cumhuriyetlerinde Rusça konuşanları savunmanın savaşın ana hedefi olduğunu belirtiyor.
Fukuyama’ya nazaran, savaşta büyük kayıplar veren Moskova’nın toprak kazanımından vaz geçmesi epeyce düşük bir ihtimal.
Ön şart sunan Ukrayna ile bölgeden askerlerini çekmek istemeyen Rusya’nın barış için ortak bir noktada buluşamamasının ana nedenlerinden birisi olarak bu durum gösteriliyor.
Ortalarında Türkiye’nin olduğu pek çok ülkenin diplomasi gayretlerine karşın görüşmelerin bu noktada kilitlendiği ve iki tarafın da şu an için taviz vermeye yanaşmadığı belirtiliyor.
Ünlü akademisyen ‘Bir tahlil, savaş alanındaki yeni gelişmeleri beklemek zorunda kalacak’ diyor ve kısa vadede mevcut sıkıntıların giderilemeyeceği için barış ihtimalini sıkıntı görüyor.
