Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto ve Başbakan Sanna Marin, ortak bir açıklama yaparak, “Finlandiya, gecikmeksizin NATO üyeliğine başvurmalı” dedi. Üyeliğe hem halk hem de parlamento dayanak veriyor. Finlandiya’nın adımı, Rusya önderi Vladimir Putin’in konuttaki hesabını çarşıda bozan tipten olmasıyla da dikkat çekiyor. Finlandiya, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra SSCB ile Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Antlaşması imzalayarak ittifaklardan uzak durdu ve bugüne kadar Moskova’yı provoke edici adım atmamaya ihtimam gösterdi. İsveç de iki yüzyıldan fazla müddettir askeri olarak tarafsız. Bu nedenle iki ülkenin muhtemel NATO üyelikleri Avrupa’daki jeopolitik haritanın yine çizileceği manası taşıyor.
HALK TAKVİYESİ TIRMANDI
İki başkanın açıklaması uzun sayılabilecek bir kıymetlendirme sürecinin akabinde geldi. Rusya’nın 2008’de Gürcistan’a, 2014’te Kırım’a yönelik hücumlarına karşın Ukrayna’nın işgalinden birkaç ay öncesine kadar Finlandiya’da NATO üyeliğine takviye yüzde 30’un altındaydı. İşgal başladığında bu oran yüzde 53’e yükseldi. Son anketlerde ise yüzde 82’ye kadar tırmandığı görüldü.
TAKVİM SÜRATLİ İŞLEYECEK
Finlandiya ve İsveç’in İngiltere’yle imzaladıkları ve Londra’nın mümkün bir akın durumunda gerekli askeri dayanağı vereceği taahhüdünde bulunduğu mutabakattan bir gün sonra gelen NATO atağının akabinde süratli bir takvim işleyecek. Marin’in partisinin yarın, koalisyon hükümetindeki partilerin de pazar günü kararlarını açıklamaları bekleniyor. Tartışmanın daha yavaş ilerlediği İsveç’te ise iktidar partisinin birkaç gün içinde kararını açıklaması gündemde. Parlamentoların onay vermesi halinde resmi üyelik müracaatının bu ay içinde yapılacağı iddia ediliyor.
Rusya’nın saldırgan hali komşularının tehdit ve güvenlik algılarını temelden değiştirdi. Finlandiya, İttifak’a iştirak tarafında bir adım daha attı. İsveç’in de üyelik sürecini başlatması beklenirken bu tam da Rusya önderi Putin’in karşı çıktığı şeydi.
NATO KARARDAN MUTLU
Finlandiya’dan gelen açıklama NATO’da memnuniyetle karşılandı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, bunun Finlandiya’nın hâkim kararı olduğunun altını çizerek, “Finlandiya üyelik için başvurursa NATO’da sıcak halde karşılanacak, iştirak süreci pürüzsüz ve süratli olacak” dedi. Üyelik için 30 NATO üyesinin onayı gerekiyor. Muhtemel müracaat sonrasında sürecin olağandan daha süratli işlemesi bekleniyor.
RUSYA’DAN REAKSİYON: MAKSADIMIZ OLUR
Finlandiya’nın açıklaması beklendiği üzere Rusya’nın sert reaksiyonuna neden oldu. Moskova, NATO üyeliği halinde askeri ve teknik misilleme adımları atılacağı ikazında bulundu. En büyük şikâyeti NATO’nun Rusya hududuna yaklaşması olan Putin, artık tam zıddı bir tabloyla karşı karşıya kaldı. Finlandiya’nın Rusya’yla bin 340 kilometrelik kara hududu var. Artık burada yalnızca Finlandiya güçleri değil NATO güçleri de yer alacak. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Rusya, Finlandiya hududunda önlem almak zorunda kalacak” dedi.
‘YANIT VERİRİZ’
Rusya parlamentosunun üst kanadı olan Federasyon Konseyi’nden yapılan açıklamada ise “Finlandiya NATO’ya katıldığı an düşman ülkeler listesinde gayelerimiz ortasında yerini alır” denildi. Bu ortada Putin’in Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ile bir telefon görüşmesi yapması bekleniyor.
